آثار جدید تلویزیون چه زمانی جایگزین تولیدات آرشیوی می شود؟  -   فرصت حیاتی برای رسانه ملی
سرویس فرهنگ و هنر - اساسا ساخت مجموعه نمایشی در خصوص آثار مناسبتی نیازمند تحقیق وسیع میدانی و کسب اطلاعات لازم در حوزه دینی و آئینی است و از همین رو تولید آثار متناسب با مناسبت‌های دینی و آئینی نیازمند اختصاص زمان کافی برای تیم سازنده است. 

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر برخط نیوز به نقل از همشهری -   مناسبت های ملی و مذهبی همیشه به عنوان یک فرصت ویژه برای تلویزیون مطرح بوده، چرا که مخاطبان رسانه ملی در ایام مذکور انتظارات بیشتری از محتوای برنامه های تلویزیونی دارند و در مناسب های ملی و آئینی مختلفی نظیر ماه مبارک رمضان، اعیاد و ایام عزاداری ائمه معصوم و عید نوروز، فرصت مناسبی برای تماشای تلویزیون فراهم می شود. نگاهی به عملکرد سریال سازی در صداوسیما نشان می دهد که در دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ رسانه ملی کارنامه درخشانی در حوزه سریال سازی آئینی بالاخص در ماه محرم داشته است. 

سریال «شب دهم» ساخته حسن فتحی هنوز هم یکی از به یادماندنی ترین سریال های تاریخ تلویزیون به شمار می رود و پس از آن تلویزیون با پخش سریال هایی همچون سفر سبز، وارث، معصومیت از دست رفته، روزهای اعتراض، وفا، پریدخت و بانو توانست در ماه محرم با پخش سریال هایی پرمخاطب با مضامین و محتوای دینی و اسلامی مخاطبان رسانه ملی را پای گیرنده های خانگی بنشاند. 

رفته رفته و با آغاز دهه ۹۰ این روند با سیری نزولی به سمتی پیش رفت که در حال حاضر در آنتن تلویزیون سریال جدید و درخوری برای مناسبت های آئینی به خصوص ماه محرم و صفر دیده نمی شود و تلویزیون فقط به بازپخش سریال های پرمخاطب گذشته روی آورده است. در دهه ۹۰ تنها می توان از شاهکار ارزشمند داود میرباقری، «مختارنامه» و مجموعه تلویزیونی «پرده نشین» به کارگردانی بهروز شعیبی به عنوان آثاری درخور و پرمخاطب آئینی برای ایام عزاداری ماه محرم یاد کرد. 

خلأ مشهود سریال های «الف ویژه»، چشم امید به «سلمان» 

«مختارنامه» از جمله موارد نادر مجموعه های تلویزیونی «الف ویژه» رسانه ملی است که بازپخش هرساله آن مخاطبان ثابت و چه بسا رو به تزاید خود را دارد. اینکه علت گرایش مخاطب به بازپخش «مختارنامه» چیست را می توان از دو بعد بررسی کرد؛ اول اینکه در نحوه رویکرد صداوسیما به مقوله سریال سازی در دهه گذشته چه تغییراتی نسبت دهه پیشین (دهه ۸۰) صورت گرفته و فضای مدیریتی دهه ۸۰ چه تفاوتی با دهه ۹۰ داشته است. موضوع دوم به هنر کارگردانی و ساخت اثر برمی گردد. قدرت تصویرسازی، ارتباط منطقی با واقعیت اجتماعی جامعه، خلق صحنه هایی درخشان و دیالوگ های ماندگار از ویژگی های بارز و قابل توجه آثار میرباقری است. موضوعی که ماندگاری و جذابیت آثار میرباقری به آن ها وابسته است. او که این روزها فرآیند تولید مجموعه تلویزیونی «سلمان فارسی» به عنوان یک پروژه الف ویژه را دنبال می کند، می تواند خیال مخاطب را از بابت تولید اثری فاخر و با کیفیت در قاب رسانه ملی راحت کند. در ادامه نمونه ای از دیالوگ های ماندگار سریال امام علی (علیه السلام) به کارگردانی داود میرباقری را مشاهده می کنید: 


حجم انبوهی از سریال هایی که در یک دهه گذشته در ایام ماه محرم پخش شده، جذابیت و کششی از سوی مخاطب نداشته است. سریال هایی نظیر زمانی برای عاشقی، فرات، یلدا، یه تکه زمین، رخنه، هاتف، تا رهایی، عقیق، پرواز در ارتفاع صفر، شکوه یک زندگی، مرضیه، گشت ویژه، در قصه ها زندگی می کنند، نفس شیرین، علمدار، بوی تاک، سرزده، بوم و بانو، درکنار پروانه ها و… که حتی نام آن ها برای مخاطب دائمی سریال های تلویزیون ناآشناست. 

در این سال ها، سریال های تاریخی، ملودرام یا مینی سریال هایی ساخته شد که کمتر توانستند به موفقیت های آثار دهه ۸۰ دست پیدا کنند و گویی تلویزیون تنها برای ادای یک تکلیف سراغ ساخت آن ها رفته است. آثاری که عمدتا از المان های مورد استفاده ماه محرم مثل برگزاری تعزیه ها و برپا کردن تکیه ها استفاده کرده اند و در یک وضعیت حداقلی به گرفتن شفا و در بهترین حالت به تغییر و تحولات روحی اما با ساختار دراماتیک نه چندان منسجم و قوی پرداخته اند. 

در واقع در دهه گذشته راه حل همیشگی تلویزیون در این ایام یا سود جستن از تولیدات سال های قبل و تکرار بازپخش سریال های جذاب قبلی بوده است و یا تولید برنامه های مناسبتی ترکیبی به عنوان راحت ترین راه برای پر کردن آنتن که نه زمان بر هستند و نه هزینه زیادی دارند اما باید توجه کرد از یک سو همیشه سریال ها جایگاه ویژه ای در کنداکتور تلویزیون داشته اند و از سوی دیگر مناسبت های ملّی و مذهبی، گوشه ای از کارنامه اعتقادی و ملّی هر دیاری است و با عنایت به حس روحی و روانی مخاطب نسبت به این ایام خاص، مخاطب باتوقع بیشتری از رسانه ملی پای گیرنده نشسته و نیاز است تا مدیران رسانه ملی با تدبیر و برنامه ریزی دقیق مراقب حفظ اعتماد مخاطبان باشند و با مراقبت از تولیدات رسانه ای، دست به گزینش خبرگان این حوزه برای تولید آثار مناسبتی و آئینی بزنند. 

برای ساخت آثار مناسبتی زمان کافی لازم است

اساسا ساخت مجموعه نمایشی در خصوص آثار مناسبتی نیازمند تحقیق وسیع میدانی و کسب اطلاعات لازم در حوزه دینی و آئینی است و از همین رو تولید آثار متناسب با مناسبت های دینی و آئینی نیازمند زمان کافی برای تیم سازنده است. در حقیقت ساخت سریال هایی با مضامین دینی نیازمند مقدماتی است که گاهی زمان مورد نظر برای تهیه این مقدمات در اختیار تیم سازنده، به خصوص تیم نویسندگان قرار نمی گیرد و عملا شاهد افت تولیدات تلویزیون، ساخت آثار از روی رفع تکلیف و پیروی از کلیشه ها در کار سازندگان برنامه های مناسبتی هستیم. عاملی که مخاطب را بیش از پیش خسته می کند. 

کمتر از یک سال از استقرار تیم مدیریتی جدید در سازمان صداوسیما گذشته است و نگاهی به انتصابات ریاست رسانه ملی، میل و اراده پیمان جبلی برای تحول در ساختارهای مختلف رسانه ملی را نشان می دهد. در گفته های مدیران جدید و جوان صداوسیما بر مواردی چون ارجحیت کیفیت بر کمیت تولیدات شبکه ها، ساخت سریال های با کیفیت به جای تعدد کارهای بی کیفیت، تحویل فیلمنامه های کامل و با جزئیات به جای ارائه طرح کلی توسط تهیه کنندگان به سیمافیلم، تمرکز برنامه سازان بر خلاقیت و نوآوری به جای تمسک جستن به سلبریتی ها برای جذب مخاطب و هم افزایی امکانات و نیروهای انسانی تأکید شده است. 

لذا انتظار می رود در سال جاری شاهد نتایج تزریق مدیران جدید و تازه نفس صداوسیما در کیفیت پخش شبکه ها و تولیدات باشیم و بنابر بر تصریح رئیس رسانه ملی، این مجموعه بیش از قبل به سمت مخاطب محوری و کیفیت محوری حرکت کند. از این رو لازم است مدیران جدید یک بازنگری جدی در تولیدات و محصولات رادیو و تلویزیون داشته باشند تا خروجی آن ها متناسب با چهار مؤلفه اصلی یعنی میل مخاطب، نیاز مخاطب، مصلحت مخاطب و ذائقه مخاطب باشد. 

با نگاهی خوش بینانه و البته امیدوارانه می توان گفت که علت اصلی بازپخش سریال های تکراری در یکسال گذشته، تمرکز مدیران بر جذب نیروهای خبره، متعهد و کاربلد برای تولید آثاری با استانداردهای لازم است تا بتوان امیدوار به رونق سریال ها و برنامه های تلویزیونی باشیم و مخاطب دلسرد از رسانه ملی بار دیگر به آغوش تلویزیون بازگردد. امید است که مدیران جدید رسانه ملی از این فرصت برای بهبود کیفیت آثار تولیدی و کسب رضایت عموم مخاطبان از تولیدات صداوسیما بهره لازم را ببرند. 

منبع: فارس

منبع : همشهری آنلاین

اخبار گوناگون در برخط