افزایش نظارت بر مراکز توانبخشی  -  کتک زدن، بستن مددجو به تخت و... از مصادیق بدرفتاری  با معلولان است
سرویس اجتماعی - پس از اینکه در هفته‌های گذشته تصاویری از برخی مراکز نگهداری از معلولان منتشر شد که حاوی صحنه‌های دلخراشی از برخورد با مددجویان این مراکز بود، معاون توانبخشی سازمان بهزیستی از تدوین شیوه‌نامه‌ای جدید برای اداره مراکز نگهداری معلولان خبر داد.

به گزارش سرویس اجتماعی برخط نیوز به نقل از همشهری - تصاویری که در هفته های گذشته از برخی مراکز نگهداری از معلولان منتشر شد، نگرانی خانواده های این افراد را دوچندان کرده است. تعدادی از مدیران انجمن های حمایتی و فعال در حوزه افراد معلول، از افزایش مراجعه والدین افراد به انجمن های معلولان و این ابراز نگرانی ها خبر می دهند. کتک زدن، بستن دست و پای مددجو به تخت، رسیدگی نکردن به موقع به وضع بهداشت فردی آنها، غذای کم یا نامناسب و... برخی از مصادیق این بدرفتاری هاست. معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی کشور از برخوردهای قانونی با مراکز خاطی خبر می دهد؛ مجازات هایی که بسته به شکایت های ثبت شده از دریافت تذکر تا تعطیلی کامل مرکز و باطل شدن مجوز را شامل می شود.

«محمد کاظمی» مدیرعامل مؤسسه آموزشی رعد شرق تهران در این باره می گوید: «با انتشار تصاویری از بدرفتاری ها در برخی مراکز شبانه روزی، مراجعاتی از طرف برخی خانواده ها داشتیم که نیاز به مشورت و راهنمایی داشتند. همین امروز مادری به دفتر مرکز رعد شرق مراجعه کرده بود و از کتک خوردن و بدرفتاری با فرزند معلولش در مرکز نگهداری شکایت داشت و گله می کرد. می دانیم که بسیاری از خانواده ها برخلاف میلشان، به دلایل مختلف مجبور به سپردن کودکان به این مراکز هستند. اما دیدن جگرگوشه شان در این شرایط آنها را منقلب کرده بود. این در حالی است که در این یک مورد، خانواده حدود ۷میلیون تومان به صورت ماهانه به مرکز پرداخت و بهزیستی هم کمک هزینه ای، حدودا ۴میلیون تومانی به عنوان یارانه به این مبلغ اضافه می کند.»

جای خالی کارشناسان مددکاری

مراکز نگهداری شبانه روزی از افراد دارای معلولیت توسط سازمان بهزیستی به بخش خصوصی واگذار می شود. بهزیستی به عنوان متولی، تنها نقش نظارتی در این زمینه دارد و صدور و لغو مجوز این مراکز را مدیریت می کند.  

«کامران آروان» مدیرعامل جامعه معلولان ایران می گوید: «در سال های گذشته کیفیت خدمات در مراکز نگهداری و توانبخشی شبانه روزی ویژه معلولان به یکی از دغدغه های مهم خانواده های آنها تبدیل شده است. در زمینه ارائه خدمات در این مراکز هم استانداردهای جهانی و هم شرایط بومی هر منطقه را باید درنظر گرفت. اما در کل بیایید به یک سؤال پاسخ دهیم: ما این مراکز را به چه کسانی می سپاریم؟ آیا واقعا تمام افرادی که در مراکز نگهداری از معلولان فعالیت می کنند از سلامت روانی کافی برخوردار هستند؟ در وضعیت امروز که اغلب ما از طرف جامعه و زندگی تحت فشارهای روانی زیادی هستیم، فردی که به عنوان کارشناس و مددکار در این مراکز کار می کند و فشار سخت این کار را هم متحمل می شود، چقدر از نظر روانی پایش می شود؟»

او با آوردن مثالی، شرایط موجود در برخی مراکز ایران را اینگونه توضیح می دهد: «برخی مراکز به جای اینکه کارشناس و فرد تحصیل کرده و آموزش دیده در زمینه مددکاری و توانبخشی معلولان را استخدام کنند، سراغ افراد عادی می روند که هیچ آشنایی ای با روش های تخصصی ندارند. دلیل هم این است که به افراد غیرمتخصص می توانند حقوق کمتری پرداخت کنند. این افراد هم به دلیل اینکه هیچ آشنایی ای با نحوه نگهداری و مراقبت از معلولان ندارند، به آنها قرص های آرامش بخش می دهند تا اغلب ساعات روز در خواب باشند و آنها را به تخت می بندند. برای آرام کردن بچه های معلول آنها را کتک می زنند و اهمیت توجه به موقع به زمان دریافت داروهای آنها را درک نمی کنند.»

استاندارد جهانی چه می گوید؟

ماجرای استانداردها و فرهنگ درست نگهداری از افراد دارای معلولیت شدید در جامعه، به همین جا ختم نمی شود. آروان برای اینکه فاصله استانداردهای بومی ما با دیگر نقاط جهان را نشان دهد، از سیاست ها و فرهنگسازی هایی که در این زمینه انجام شده، می گوید: «ذهنیتی در جهان رشد کرده و شکل گرفته که معتقد است از معلول نباید نگهداری کرد، بلکه باید از او حمایت کرد و شرایطی را فراهم آورد که فرد با هر درجه از معلولیت، مثل دیگر افراد در جامعه زندگی کند. برخی کشورها با پرداخت هزینه هایی به خانواده ها این شرایط را فراهم می کنند و برخی دیگر، شبه خانواده هایی را برای زندگی معلولان ایجاد می کنند. اما این نگاه که افراد دارای معلولیت در آسایشگاه ها نگهداری شوند، منسوخ شده است. بسیاری از این افراد با وجود محدودیت های حرکتی و یادگیری، توانایی های زیادی دارند، اما با نگهداری از این افراد در محیط دور از اجتماع، توانایی های او را می گیرند.»

پایش سلامت روانی افراد شاغل در مراکز نگهداری از معلولان، یکی از مهم ترین موضوعاتی است که او به عنوان راهکاری برای جلوگیری از اتفاقات تلخ برای معلولان ساکن آسایشگاه ها مطرح می کند. آروان می گوید: «به نظر من برخورد با مراکز خاطی راه حل اصلی ما نمی تواند باشد و ما باید به فکر این باشیم که چطور از رخ دادن این وقایع پیشگیری کنیم؛ چراکه ضربه ای که به روح و روان افراد معلول آسیب دیده وارد می شود، به راحتی قابل جبران نیست و از ذهن او پاک نمی شود. این نوشداروی بعد از مرگ سهراب است.»

افزایش ناظران

معاون توانبخشی سازمان بهزیستی کشور از تدوین شیوه نامه ای برای فعالیت مراکز نگهداری روزانه و شبانه روزی از معلولان خبر می دهد. «اصغر کاظمی» می گوید: «تدوین شیوه نامه آخرین مراحل خود را طی می کند و به زودی این شیوه نامه به تمام مراکز ما ابلاغ می شود. ما در کل کشور ۲۱۰۰مرکز نگهداری از معلولان داریم که در مجموع ۱۱۰هزار نفر در آن زندگی می کنند. تعدد این مراکز باعث می شود با وجود نظارت ها، همچنان شاهد رخ دادن اتفاق هایی ناخوشایند در برخی از این مراکز باشیم.»

او تعداد دقیق شکایت ها از این مراکز را عنوان نمی کند و از تعطیلی «برخی» مراکز و لغو مجوزها در یک سال گذشته خبر می دهد. کاظمی می گوید: «کارشناسان نظارتی ما چک لیستی برای نظارت های مستمر در این مراکز دارند که شامل موضوعات مختلفی است. مثل بهداشت، رسیدگی دارویی و توانبخشی به افراد، پوشاک، تغذیه، تهویه، نور اتاق ها، اندازه تخت ها، فاصله تخت ها، زمان های دوره ای برای مراقبت یا بازی و.... هریک از این موضوعات به تنهایی آنقدر مهم است که نمی توان برای آن اولویتی تعیین کرد.»

معاون توانبخشی سازمان بهزیستی همچنین به لزوم افزایش نظارت ها اشاره می کند و می گوید: «علاوه بر بازدیدهای کارشناسان استانی و شهرستانی و سازمانی ما، خود انجمن ها هم لازم است وارد بررسی عملکرد مراکز نگهداری شوند. انجمن عالی مراکز غیردولتی می تواند به صورت صنفی روی این مراکز نظارت داشته باشد. سازمان نظارت و بازرسی هم می تواند در این زمینه ورود کند. همچنین ما در حال آموزش خانواده ها هستیم تا با شرایط مراقبت از فرزندانشان آگاه و آنها هم بتوانند برای دریافت خدمات درست و استاندارد، مطالبه گر باشند.»

او همچنین از قیمت گذاری خدمات در مراکز شبانه و روزانه نگهداری از معلولان، برای نخستین بار خبر می دهد که با انجام این اقدام، میزان سقف و کف مجاز دریافت هزینه هر یک از این مراکز مشخص می شود. این تعیین هزینه ها می تواند به بهزیستی برای اختصاص یارانه های توان خواهان خود کمک بیشتری کند.

منبع: روزنامه همشهری

منبع : همشهری آنلاین

اخبار گوناگون در برخط